|
بي ترديد امام خميني(قدّس الله نفسه الزكيّه) مردي نيست كه بتوان شخصيت كم نظير او را در يك بعد و از يك وجه مورد بررسي قرار داد. تا قبل از ارتحال ملكوتي آن نور ديده، فقط بعد سياسي شخصيت ايشان در نظر همگان (و نه خواصّ) بارز بود و آن هم به نظر من بخاطر دو عامل بود: 1- كتّوم بودن خود حضرت امام: بدين خاطر كه اشعار و كتب عرفاني و اخلاقي ايشان بعد از هجرت ملكوتيش آشكار شد. 2- حوادث و كشمكشهاي سياسي داخلي و خارجي اجازه بروز ابعاد ديگر شخصيتي را به امام نداد.شايد اگر جنگ با عراق پيش نمي آمد و اجانب و ابرقدرتها كشورمان را مورد تاخت و تاز نظامي و سياسي و اقتصادي قرار نمي دادند و در يك محيط آرام، وجوه و زواياي عرفاني شخصيت ايشان بيشتر پديدار مي گشت. علي ايّحال در اين مقال قصد دارم در حد وسع علمي ناچيز خود با توجه به سخنان و كتابهاي حضرت امام، كمي به تبيين جهان بيني عرفاني ايشان بپردازم، هرچند اذعان و اعتراف دارم كه به هيچ عنوان صلاحيّت و شايستگي بررسي انديشه هاي آن سيمرغ ذروه اعلاي عرفان و معرفت را ندارم و بقول حافظ: اي مگس عرصه سيمرغ نه جولانگه تست عِرض خود مي بري و زحمت ما ميداري اما چه كنم كه: يك دهان خواهم به پهناي فلك تا بگويم وصف آن رشك ملك گر بيــابم صد دهــان و اينچنين تنگ آيـد در بيـــــــان آن امين اينقــدر هم گر نگويم اي سنـد شيشه دل از ضعيفي بشكند 1) جداناپذيري شريعت و طريقت و حقيقت: در مسلك عرفاني امام خميني(قدّس الله نفسه الزكيّه)، شريعت كه همان احكام ظاهري شرعي هستند به هيچ عنوان از حقيقت كه علم باطن احكام دين است، جدايي نداشته و دو زنجيره ناگسستني دين هستند: « اي برادر روحاني! از آن عالمان اهل باطني مباش كه عالمان شريعت را ذمّ نموده و آنان را به جهل و بطالت نسبت مي دهند و از آن اهل ظاهري مباش كه دانايان به حقيقت را تخطئه نموده و به آنان نسبت كفر و الحاد مي دهند و نيز از آناني مباش كه دعوي عرفان سرداده و دين الهي را ضايع نموده و هيچ تحصيل نكردند (صوفيان عارف نما) و از كساني مباش كه غايت نظرشان در ظواهر آيات متوقف بوده و هيچگاه از حقايق بينات بهره اي نبردند.(منظوراخباريين هستند)» * ولذا در مشرب عرفاني امام ، رسيدن به حقيقت دين جز از مسير شريعت امكان پذير نيست . آري ، اگر از منظر عقل الهي بنگريم و در محكمه انصاف و عدل قضاوت كنيم، مخّ و اصل دين اسلام بر شالوده همين «تلازم شريعت و طريقت و حقيقت » است كه مطابق با نص آيات و روايات است كه خود جاي بحث ديگري داشته و در اين مقال نمي گنجد. 2) توحيد عرفاني امام: ديدگاه حضرت امام در مبحث توحيد چه در بعد نظري و يا عملي آن، شورانگيز و حيرت آورمي باشد ، بطوريكه بررسي هر جمله و عبارت و دقيقه، خود نيازمند حاشيه ها و شرحها مي باشد؛ كلماتي كه در عين پيچيدگي و غامض بودن الفاظ، بسيار عميق بوده و كنه انديشه عرفاني امام را در باب يكي از فصول مردافكن عرفان، يعني توحيد نشان مي دهد. در كتاب چهل حديث ايشان در شرح حديث سي و يكم و در باب موضوع « ميزان توصيف حق تعالي »، پس از اثبات لزوم تفكر صحيح و برهاني در توصيف حق جلّ و علا مي خوانيم: « آري! اگر كسي با عقل ناقص مشوّب به اوهام، بي استناره به نور معرفت و تأييد غيبي الهي، بخواهد حق را وصف كند به صفتي، ناچار يا درضلالت تعطيل و بطلان (منظور نفي صفات الهي) واقع شود؛ و يا در هلاكت تشبيه (منظور شبيه كردن خداوند به صفات مخلوق نظير داشتن صورت و هيئت و عروق و رگ و پي) واقع شود. پس، بر امثال ما اشخاص كه قلوب آنها را حجابهاي غليظ جهل و خودپسندي و عادات و اخلاق ناهنجار فروگرفته لازم است كه دست تصرف به عالم غيب دراز نكنند و از پيش خود خداياني نتراشند كه هر چه به خيال خود توهّم كنند جز مخلوق نفوس آنها نخواهد بود.»**
و يا در كتاب گرانسنگ آداب الصلاة ايشان كه مي توان گفت از ذخارف عرفاني بي بديل شيعه است و شرحها بر آن لازم است؛ پس از ذكر حالت باطني اذان و اقامه و بيان حالات اولياء كمّل الهي در هنگام اذان و اقامه و دخول به نمازو نهي از يأس از روح و رحمت خدا براي رسيدن به اين حالات؛ در بيان ادب حضور در هنگام اذان و اقامه و دخول به نماز مي فرمايند: « پس، ادب حضور براي ما آنست كه در اوّل امر چون از مرتبه حسّ و ظاهر تجاوز ننموديم و جز عظمت و جلالت دنيايي چيزي در نظر نداريم و ازعضمتهاي غيبيّه ي الهيّه بي خبرهستيم، محضر حق را بايد چون محضر سلطاني عظيم الشأن كه قلب، عظمت او را ادراك كرده بدانيم و به قلب خود بفهمانيم كه همه عظمتها و جلال و كبرياها جلوه اي از عظمت عالم ملكوت است كه تنزل كرده در اين عالم و عالم ملكوت در جنب عوالم غيبيّه قدر محسوسي ندارد. پس به قلب بفهمانيم كه عالم، محضر مقدس حق است و حق تعالي حاضر در جميع امكنه و احياز(مكانها) است؛ و مخصوصاً نماز كه اذن خاص حضور است و ميعاد مخصوص ملاقات و مراوده با حضرت احديت است.»*** و در همين كتاب شريف در تفسير سوره حمد و توضيح انواع ربوبيت حضرت حق جلّ و علا، امام چنين مرقوم نموده اند: « بدان كه ربوبيّت عامه كه تمام موجودات عالم در آن شركت دارند و آن تربيتهاي تكويني است كه هر موجودي را از حدّ نقص به كمال لايق خود در تحت تصرّف ربوبيّت مي رساند. و تمام ترقيّات طبيعيّه و جوهريّه و حركات وتطورّات(دگرگونيها) ذاتيّه و عِرضّيه (نفساني) در تحت تصرفات ربوبيّت واقع شود. و بالجمله از منزلِ مادّةالمواد و هيولاي اولي (منزل جمادي) تا منزل حيوانيّت و حصول قواي جسمانيّه و روحانيّه، تربيت تكويني، و هر يك از آنها شهادت دهند به اينكه الله جلّ جلاله و ربّي. و دوم از مراتب ربوبيّت، ربوبيّت تشريعي است كه مختص به نوع انسانها است و ديگر موجودات را از آن نصيبي نيست. و اين تربيت، هدايت طرق نجات و ارائه راههاي سعادت و انسانيّت و تحذير(پرهيز دادن) از منافيات(راههاي خلاف سعادت و انسانيت) است كه به توسط انبياء (عليهم السلام) اظهار فرموده و اگر كسي با قدم اختيار، خود را در تحت تربيت و تصرّف رب العالمين واقع كرد و مربوب آن تربيت شد بطوريكه تصرّفات اعضاء و قواي ظاهريّه و باطنّيه ي او تصرّفات نفسانيّه نشد، بلكه تصرّفات الهيّه و ربوبيّه گرديد، به مرتبه كمال انسانيت كه مختص به اين نوع انساني است مي رسد.» **** *برداشت از كتاب سِفر عشق از انتشارات قدياني ** چهل حديث،ص۵۴۲ *** آداب الصلاة، ص124 ****آداب الصلاة، ص۲۶۴
+ نوشته شده در سه شنبه پانزدهم خرداد 1386ساعت 7:16 توسط سيد علی
|
در يكي از نظرخواهيها يكي از دوستان عزيز سؤالي در مورد عوارض غيبت مطرح كرده بودند كه به لحاظ اهميت اين مسئله، برآن شدم تا به جاي ارسال پاسخ به صندوق پستي ايشان،آن را بصورت مطلبي در وبلاگم بگنجانم تا مورد استفاده ديگران نيز قرار بگيرد. سؤال اين خواهر ارجمند اين بود كه: **عوارض جسمي** **ضياء مقدسي از انس روايت كرده كه گفت : عرب را رسم چنين بود كه در سفرها به يكديگر خدمت مي كردند ودرسفري همراه با ابوبكر و عمرابن خطاب مردي همراه بود ( كه طبق روايتي مشابه همين روايت در همين كتاب درالمنثور و همچنين روايتي در تفسير جامع الجوامع آن مرد سوم ، صحابي والاقدر پيامبر، سلمان فارسي بوده است ) كه آن دو را خدمت مي كرد. روزي آن دو به خواب رفتند و چون بيدار شدند طعامي آماده نيافتند، به يكديگر گفتند: اين مرد چقدر سنگين خواب است، اورا بيدار كردند كه برو نزد رسول خدا(ص) و بگو ابوبكر و عمر سلام مي رسانند و از تو خورشي مي خواهند. وقتي سلمان خدمت حضرت رسيد و طلب خورش كرد حضرت فرمودند: ابوبكر و عمر خورش خوردند. سلمان نزد ابوبكر و عمر بازگشت و كلام رسولخدا (ص) بازگفت. آن دو نزد رسولخدا(ص) آمدند كه يا رسول الله(ص)! ما با چه خورش خورده ايم؟! پيامبر (ص) فرمودند:به آن خدايي كه جانم در دست اوست، گوشت سلمان را بين دندانهايتان مي بينم.گفتند: برايمان استغفار كن. فرمودند: به همان برادرتان كه گوشتش را جويديد بگوئيد برايتان استغفار كند.** بر هر عقل سليم پوشيده نيست كه در هر دين و مذهب و مكتبي خوردن گوشت مردار انسان و آن هم گوشت مردار برادر داراي حرمت بوده و بلكه از فجيع ترين و غير انساني ترين اعمال محسوب ميشود. ولي براي اينكه به كنه وعمق اين عمل زشت پي ببريم اشاره مي كنم به عوارض جسمي حاصل از خوردن گوشت مردار و آثار بسيار سوئي كه در وجود انسان ميگذارد. در دين شريف اسلام ، خداوند جليل، خوردن مردار و خون را حرام اعلام كرده، آنجا كه در سوره مائده آيه ۳ مي فرمايد: حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالْدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلاَّ مَا ذَكَّيْتُمْ..... ترجمه:بر شما، (خوردن گوشت ) مردار، خون ، گوشت خوك و حيواني كه به نام غير خدا ذبح شود، و حيواني (حلال گوشت ) كه بر اثر خفه شدن ، يا كتك خوردن ، يا پرت شدن ، يا شاخ خوردن بميرد، و نيم خورده درندگان حرام شده است مگر آنكه (قبل از كشته شدن به دست درّنده ،) به طور شرعي ذبح كرده باشيد. حضرت آيت الله شهيد دستغيب در كتاب وزين « گناهان كبيره» خوردن مردار و خون را جزء گناهان كبيره به حساب آورده اند آنهم مردار حيوان حلال گوشتي كه بدون تذكيه شرعي (ذبح شرعي) مي ميرد. و نه مردار حيوانات حلال گوشت و نه انسان،كه در حرمت آن جاي هيچ بحثي نيست. ايشان در اين كتاب مي نويسند: **دين اسلام بطور عموم حيوانات گوشتخوار را حرام كرده زيرا گوشتخواران ، معده هايشان عفن و گوشتشان كثيف و بد بو است و توليد ناخوشی مي كند .** در قسمتی ديگراز اين کتب ايشان با استناد به سخنی از امام صادق (ع)در پاسخ به مفضل بن عمر كه پرسيد : چرا خداوند مردار و خون و گوشت خوك را حرام فرموده است ؟ چنين مي آورند : امام صادق (ع) در پاسخ به سؤال فوق فرمودند : خدا اينها را بر بندگان حرام و چيزهای ديگر را حلال كرده كه نسبت به آنچه حرام كرده خودش رغبت داشته و نسبت به آنچه حلال كرده بيعلاقگي نشان داده ( خلاصه اين تحليل و تحريم بمنظور منفعت خودش نبوده ) بلکه خداوند خلق را آفريد و مي دانست كه بدنهايشان به چه چيز قوام دارد و چه چيز به مصلحتشان است و لذا هر چه سبب قوام بدن و مصلحت آنان بوده به حكم تفضل بر ايشان حلال و مباح ساخته و باز مي دانست كه چه چيزهايي براي ايشان مضر است و لذا نهی كرد و آنها را حرام ساخت و آنگاه همين محرمات را براي كسي كه بيچاره شود و به جز آنها وسيله اي براي قوام بدن خود نداشته باشد حلال و مباح است، بقدری كه او را نگهدارد و نه بيشتر. آنگاه فرمود: كسي نيست كه به مردار نزديك شود و از آن بخورد مگر آنکه بدنش ضعيف و جسمش لاغر و نيرويش سست و نسلش قطع شود ، آدم مردار خوار بطور ناگهانی مي ميرد . سپس نويسنده محترم ادامه مي دهد . ** شايد جهت اين مفاسد آن باشد كه اگر حيوان خودش بميرد يا خفه شود، يك مرتبه جريان خون در بدنش متوقف مي شود ، خونهاي كثيف و فساد آور در رگهايش مي ماند و گوشتش را فاسد و مسموم مي كند ، ولي اگر حيوان ذبح شود ، خونها خارج و گوشت حيوان را از فساد و مسموميت دور مي دارد. ** آنچه يبان شده مربوط به مردار حيوان حلال گوشت است ، حال شما در نظر بگيريد اگر مردار انسان خورده شود علاوه بر مضرات فوق ، خوي درّندگي و سبُعيّت در وجود انسان پيدار مي شود كه حتي به فرزند و خواهر و برادر و ديگر مردم رحم نمي كند . جالب است اگر به يك حكايت عبرت آموز در اين مورد توجه كنيم تا عمق مطلب بيشتر درك شود : ناقلان اخبار و راويان آثار حكايت كرده اند زماني در بصره قحطي شديد آمد كه مردم از فرط گرسنگي روي به خوردن مرده همديگر آوردند . نقل است روزي در يكي از كوچه هاي بصره زني را ديدند كه شديدا" در حال گريه و شيون بود وقتي علت گريه اش را از او جويا شدند گفت : خواهر من مريض بود و درحال احتضار مرگ. چون اطرافيان خبر دار شدند، بسرعت هر يك آمده و قسمتي از بدن او را بعنوان غذا غنيمت بردند .ازاو پرسيدند: پس تو بخاطر مرگ رقت بار خواهرت اينچنين گريه مي كني؟! زن در پاسخ بگفت: نه! بلكه گريه من بخاطر اين است كه آنان مرد بودند و از من قويتر و قلچماقترو لذا توانستند اعضاي گوشتدار خواهرم را ببرند و از اجزا و اعضاي بدن خواهرم، فقط سرش نصيب من گرديد. آري، خوردن گوشت مردار اينچنين درنده خويي را براي شخص به همراه مي آورد. جالب است بدانيم طبق نظر بعضي بزرگان نكته نغز و لطيف آيه اين است كه خداوند خوردن گوشت مردار برادررا بصورت تمثيل بيان نكرده و نگفته غيبت بمنزله آن عمل شنيع است، بلكه غيبت در ذات و جوهره خود ، خوردن گوشت مردار است.خداوند در آيه مي خواهد بگويد كه ،آثار غيبت، نظير آثار و عوارض خوردن مردار مي باشد.
+ نوشته شده در جمعه یازدهم خرداد 1386ساعت 6:55 توسط سيد علی
|
از خواندن آيه :
كيست كه هرگاه درمانده اي او را بخواند، اجابت نمايد و بدي و ناخوشي را برطرف كند؟
ياد حكايتي از گلستان سعدي افتادم كه مصداقي از آيه فوق است: يكي از ملوك را مرضي پديدار شد. طايفه ي حكماييونان متفق شدند كه مر اين درد را دوائي نيست مگرزَهره ي آدمي .بفرمود طلب كردن. دهقان پسري يافتند بدان صفت كه حكيمان گفته بودند.پادشه، پدر و مادرش را بخواند و نعمت بيكران بخشيد و قاضي فتوا داد كه خون يكي از رعيت ريختن، سلامت پادشاه را روا باشد.جلاد قصد كرد، پسر سوي آسمان آورد و تبسم كرد.ملك پرسيدش كه در اين حالت چه جاي تبسم است؟! پسرگفت: ناز فرزندان بر پدران و مادران باشد و دعوي پيش قاضي برند و داد از پادشه خواهند؛ولي اكنون پدر و مادر بعلت حطام دنيا مرا به خون در سپردند و قاضي به كشتن فتوا داد وسلطان مصالح خويش را اندرهلاك من مي بيند،به جز خداي عزّوجلّ پناهي نمي بينم. سلطان را دل از اين سخن به رحم آمد و آب در ديده بگرديد و گفت: هلاك من واجب ترست از خون بيگناهي ريختن. پس سرو چشمش ببوسيد و در كنار گرفت و نعمت بي اندازه بخشيد وآزاد كرد. و گويند هم در آن هفته پادشه شفا يافت.
+ نوشته شده در دوشنبه هفتم خرداد 1386ساعت 7:8 توسط سيد علی
|
|
درباره وبلاگ  بررسی ابعاد وجودی شخصیت گرامی امام المتقین،حضرت امیر المومنین علی (ع)،گشت و گذاری در اقیانوس بیکران نهج البلاغه و....
|
